หลักสูตร เตรียมความพร้อมสำหรับการเมืองระดับชาติ


  • หลักการและเหตุผล

    รัฐสภา เป็นองค์กรทางการเมืองที่สำคัญในการปกครองระบอบประชาธิปไตย มีบทบาทสำคัญด้านนิติบัญญัติ ด้านการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล และการให้ความเห็นชอบในเรื่องสำคัญต่างๆ ตามที่รัฐธรรมนูญได้กำหนดไว้ รัฐสภาของประเทศไทยประกอบด้วย สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา

    ในส่วนของ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งทำหน้าที่ผู้แทนปวงชนชาวไทย จะต้องเป็นผู้ไม่อยู่ในความผูกมัดแห่งอาณัติมอบหมาย หรือความครอบงำใดๆ และต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติ และความผาสุกของประชาชนโดยรวม โดยปราศจากการขัดกันแห่งผลประโยชน์ นอกจากนี้ ภารกิจของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำเป็นต้องอาศัยความรู้ ความสามารถ และทักษะในการดำเนินงานหลายด้าน ทั้งงานภายในรัฐสภาและบทบาทภายนอกรัฐสภา ซึ่งนับว่าเป็นภารกิจที่หนักและต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคส่วนต่างๆ รวมถึงต้องเข้าใจบริบทของประชาชนและพื้นที่เป็นอย่างดี ภายใต้เป้าหมายที่สำคัญยิ่ง คือการปฏิบัติภารกิจให้แก่พี่น้องประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีความเป็นนักการเมืองมืออาชีพอย่างแท้จริง

    สถาบันพระปกเกล้า ในฐานะสถาบันทางวิชาการ ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของประธานรัฐสภา มีพันธกิจสำคัญในการเผยแพร่ความรู้ด้านการเมือง การปกครองในระบอบประชาธิปไตย ไปสู่สาธารณชน ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการให้ความรู้แก่ประชาชนทั่วไป รวมถึงผู้อยู่ใน        แวดวงสำคัญต่างๆ ของสังคมไทยที่จะก้าวเข้าสู่เวทีทางการเมืองในอนาคต ว่าจำเป็นต้องมีพื้นฐานความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ การเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย บทบาทและหน้าที่ของรัฐสภาและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร รวมถึงประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการทำหน้าที่ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

    ด้วยเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น ประกอบกับการพัฒนาระบบ e-Learning เพื่อรองรับการเรียนการสอนที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน สถาบันพระปกเกล้า จึงได้จัดให้มีการเรียนการสอนผ่านระบบ e-Learning ในหลักสูตร Smart National Politicians (e-NP) เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจแก่ประชาชนทั่วไป รวมถึงผู้อยู่ในแวดวงสำคัญต่างๆ ของสังคมไทยที่จะก้าวเข้าสู่เวทีทางการเมืองในอนาคต ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการเตรียมความพร้อมทั้งความรู้ ความเข้าใจ และทัศนคติค่านิยมที่จำเป็น สำหรับการจะก้าวเข้าสู่การเป็นนักการเมืองระดับชาติ ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของประเทศต่อไป

    วัตถุประสงค์

    1. เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในประเด็นความรู้ ความเข้าใจ ตลอดจนสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับบุคคลที่สนใจเข้าสู่แวดวงการเมืองระดับชาติในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
    2. เพื่อเป็นการประเมินความรู้ ความสามารถเบื้องต้น สำหรับบุคคลที่สนใจเข้าสู่แวดวงการเมืองระดับชาติในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ว่าอยู่ในระดับใด และต้องพัฒนาหรือเรียนรู้เพิ่มเติมในประเด็นใดบ้าง
    3. เพื่อเป็นการพัฒนาบุคคลที่สนใจเข้าสู่แวดวงการเมืองระดับชาติในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้มีทัศนคติและค่านิยมที่เอื้อต่อสังคมการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย

    โครงสร้างหลักสูตร

    ประกอบด้วย 5 ชุดวิชา (4 รู้ 1 มี) ดังนี้

    1. ชุดวิชา รู้จักตนเอง (สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร)

    ชุดวิชานี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียนตระหนักรู้ถึงข้อมูลพื้นฐานต่างๆ รวมถึงบทบาทและหน้าที่ของผู้ที่จะเข้ามาทำหน้าที่ “นักการเมืองระดับชาติ” ทั้งในส่วนที่ต้องรับผิดชอบต่อตนเอง และส่วนที่ต้องรับผิดชอบต่อผู้อื่น ในฐานะ “ผู้แทนปวงชนชาวไทย” ซึ่งเนื้อหาในชุดวิชานี้จะประกอบไปด้วย

    • ความรู้พื้นฐานสำหรับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
    • เกี่ยวกับสภาผู้แทนราษฎร
    • หลักการว่าด้วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
    • กฎหมายและกฎเกณฑ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสภาผู้แทนราษฎร

     

    1. ชุดวิชา รู้ระบอบประชาธิปไตย

    ชุดวิชานี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน มีความรอบรู้ในระบอบประชาธิปไตย รวมถึงประเด็นสำคัญต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งจะช่วยเสริมบทบาทและยกระดับการทำงานการเมืองให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งเนื้อหาในชุดวิชานี้จะประกอบไปด้วย

    • หลักการพื้นฐานของระบอบการเมืองแบบรัฐสภา
    • ความสัมพันธ์ระหว่างประชาชน พรรคการเมืองและการเข้าไปใช้อำนาจการเมืองในสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา และรัฐบาล
    • ความสัมพันธ์ระหว่างฝายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร

     

    1. ชุดวิชา รู้จักพลเมือง

    ชุดวิชานี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจคำว่าพลเมืองให้ถ่องแท้ยิ่งขึ้น เนื่องจากฐานสนับสนุนสำคัญของนักการเมือง คือ ประชาชนที่มีความตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ทางการเมือง และออกไปใช้สิทธิใช้เสียงสนับสนุนนักการเมืองที่ตนชื่นชอบอย่างสม่ำเสมอ การสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจในนโยบายของตนหรือพรรคการเมืองที่ตนสังกัด การส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองในทุกๆ ระดับในพื้นที่ จึงเป็นสิ่งจำเป็นและถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการพัฒนาประชาชน ให้ก้าวไปสู่ความเป็น “พลเมือง” ในสังคมประชาธิปไตย ซึ่งเนื้อหาในชุดวิชานี้จะประกอบไปด้วย

    • พลเมืองในสังคมประชาธิปไตย
    • สิทธิเสรีภาพของประชาชน
    • หน้าที่ของปวงชนชาวไทยตามรัฐธรรมนูญ
    • การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ
    • บทสรุป: แนวทางในการปฏิบัติตนให้เป็นพลเมืองของประเทศ

     

    1. ชุดวิชา รู้สังคมไทย สังคมโลก

    ชุดวิชานี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจถึงบริบทสำคัญต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมไทย และสังคมโลก อันส่งผลกระทบถึงความเปลี่ยนแปลงในสังคมโดยรวม ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านการเมือง ที่สำคัญกระทบต่อบทบาทและหน้าที่ของนักการเมือระดับชาติ หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นอกจากนี้ ความสามารถในการประเมินสถานการณ์ การรู้เท่าทันความต้องการและการสามารถตอบสนองพื้นที่และประชาชน ถือว่าเป็นส่วนสำคัญในการเมืองการปกครองในปัจจุบัน ซึ่งเนื้อหาในชุดวิชานี้จะประกอบไปด้วย

    • โลกาภิวัตน์และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
    • ประเด็นสำคัญในนโยบายสาธารณะ
    • ความเชื่อมโยงระหว่างประเด็นสาธารณะและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

     

    1. ชุดวิชา มีค่านิยมและทัศนคติที่เอื้อต่อสังคมประชาธิปไตย

    ชุดวิชานี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจถึงค่านิยมและทัศนคติที่เอื้อต่อสังคมประชาธิปไตย ว่าประเด็นใดเป็นสิ่งที่พึงปรารถนาและประเด็นใดเป็นสิ่งที่ไม่พึงปรารถนา หรือ สิ่งใดดีและสิ่งใดไม่ดี อันจะเป็นการช่วยกำหนดบรรทัดฐานและถือปฏิบัติเป็นแบบอย่างที่ดีสำหรับการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ดีและมีความเป็นมืออาชีพ ซึ่งเนื้อหาในชุดวิชานี้จะประกอบไปด้วย

    • ค่านิยมและทัศนคติ เรื่อง ความมีวินัย
    • ค่านิยมและทัศนคติ เรื่อง ความซื่อสัตย์
    • ค่านิยมและทัศนคติ เรื่อง ความมีเหตุผล
    • ค่านิยมและทัศนคติ เรื่อง ความรับผิดชอบ
    • ค่านิยมและทัศนคติ เรื่อง จิตสาธารณะ